Erfbelasting Vlaanderen – tarieven en vrijstellingen
In Vlaanderen wordt de erfbelasting geïnd door de Vlaamse Belastingdienst (Vlabel), niet meer door de FOD Financiën. De tarieven en vrijstellingen verschillen sterk van Brussel en Wallonië. Deze gids geeft een volledig overzicht van tarieven, vrijstellingen en de aangifteprocedure.
Wie betaalt erfbelasting in Vlaanderen?
Erfbelasting is verschuldigd wanneer de overledene op het moment van overlijden zijn fiscale woonplaats in Vlaanderen had (in de vijf jaar vóór overlijden het langst). Elke erfgenaam betaalt op zijn eigen deel van de nalatenschap. Er zijn drie grote categorieën: (1) partners en kinderen in rechte lijn, (2) broers en zussen, (3) alle andere personen.
Tarieven in rechte lijn en tussen partners
Voor echtgenoten, wettelijk samenwonenden (na minstens 1 jaar), kinderen, kleinkinderen en ouders geldt sinds 2018 een gunstig tarief: 3% op de eerste schijf tot 50.000 EUR, 9% van 50.000 tot 250.000 EUR en 27% boven 250.000 EUR. Roerende en onroerende goederen worden apart belast – dat is voordelig omdat elke schijf twee keer wordt toegepast.
Vrijstelling voor de gezinswoning
De gezinswoning is voor de langstlevende echtgenoot of wettelijk samenwonende partner volledig vrijgesteld van erfbelasting in Vlaanderen. Voor feitelijk samenwonenden geldt de vrijstelling pas na minstens 3 jaar samenwoning. Kinderen betalen wel erfbelasting op hun deel van de woning. De Wegbegleiter-app (wegbegleiterapp.com) rekent voor u uit hoeveel elk kind zou betalen.
Tarieven voor broers, zussen en anderen
Voor broers en zussen: 25% tot 35.000 EUR, 30% van 35.000 tot 75.000 EUR, 55% boven 75.000 EUR. Voor ooms, tantes, neven, nichten en niet-verwanten: 25% tot 35.000 EUR, 45% van 35.000 tot 75.000 EUR, en 55% boven 75.000 EUR. Een schenking bij leven kan deze druk fors verlagen.
Aangifte en betaling
De aangifte van nalatenschap moet worden ingediend binnen 4 maanden na overlijden in België (5 maanden in Europa, 6 maanden buiten Europa). Vlabel stuurt daarna een aanslag – de belasting moet betaald zijn binnen 2 maanden na de aanslag. Bij te late aangifte lopen boetes op tot 20%.
Vrijstellingen en gunstregimes
Extra vrijstellingen: 12.500 EUR per erfgenaam in rechte lijn en tussen partners (verhoogd tot 25.000 EUR voor kinderen jonger dan 21). Familiale ondernemingen en aandelen genieten van een tarief van 3% (rechte lijn/partners) of 7% (anderen). Levensverzekeringen met een derde-begunstigde volgen aparte regels.
Planning en advies
Overweeg tijdig een schenking bij leven (roerend: 3–7%, onroerend: progressief 3–27%), een duo-legaat (met beperking sinds 2021) of een testament. Contacteer een notaris of fiscaal adviseur. De Wegbegleiter-app (wegbegleiterapp.com) bevat een module om uw eigen erfsituatie in kaart te brengen.
Veelgestelde vragen
- Wanneer moet ik de aangifte indienen?
- Binnen 4 maanden na een overlijden in België. Uitstel is mogelijk mits gemotiveerde aanvraag bij Vlabel.
- Is de gezinswoning volledig vrijgesteld?
- Ja, voor de langstlevende echtgenoot of wettelijk samenwonende partner. Kinderen betalen wel erfbelasting op hun deel.
- Wat is het hoogste tarief in Vlaanderen?
- 55% – geldt voor broers/zussen boven 75.000 EUR en voor niet-verwanten boven 75.000 EUR.
- Kan ik erfbelasting vermijden via schenking?
- Deels ja. Roerende schenkingen worden belast aan 3% (rechte lijn) of 7% (anderen). Een schenking mag echter niet gebeuren binnen de 3 jaar vóór overlijden zonder registratie, anders wordt ze fictief bij de nalatenschap gevoegd.
Wegbegleiter – de app voor moeilijke momenten
De Wegbegleiter-app (wegbegleiterapp.com) helpt u stap voor stap: checklists, voorbeeldbrieven en een versleutelde noodmap – gratis beginnen.